Je vraagt je misschien af wat leraren maken en doen bij de Gamescool opleiding. Welnu, hieronder een paar voorbeelden van de oefeningen die gedaan zijn door docenten in opleiding. (De voorbeelden zijn te bekijken met de gamemaker plugin voor je browser. Als je op de plaatjes klikt, wordt je er vanzelf heen geleid (klik op ‘ja’ om de plugin te installeren)):

Een prachtig afstudeerwerkje van Pauline Maas, zij maakte een memoriegame om te praten over internetgebruik door jonge kinderen. Het lijkt simpel, maar er zit behoorlijk wat geprogrammeerde logica achter:

memorie
Added: 30 May 2010
By: GameScool

Je leert een aantal ‘klassiekers’ programmeren, doolhofgames, shooters en arcadegames. Hieronder de prachtige bewerking van een klassieke shooter door Jan van Arkel:

WingManWithNice…
Added: 30 May 2010
By: GameScool

Michiel van der Blonk maakte als oefening voor het maken van animaties, deze basketbal-actie-animatie. Er zit een hoop physica in!

Hoops there it is
Added: 30 May 2010
By: GameScool

Jan van Arkel componeerde zijn eigen gamemuziek en zette er gelijk een Itunes-look-a-like schermpje achter:

Itunes-look-a-like
Added: 30 May 2010
By: GameScool

Een game met logica en spanning. Creatie van Pauline Maas om het genre ‘doolhofgames’ te doorgronden.

Bomba-gamescool
Added: 30 May 2010
By: GameScool

Tenslotte nog een gamesound_voor_de_gamescool gemaakt door Pauline Maas, perfect als achtergrondmuziekje bij een game. Naast al deze oefeningen leren docenten gameplay, gamegeschiedenis, gamedesign, games testen en beoordelen, serious games ontwepen en gebruiken en krijgen ze een hoop materiaal om te gebruiken in de klas.

Ga naar http://www.gamescool.nl/leraren/aanmelden.php om je aan te melden voor de volgende gamescool.

Wat wel interessant is hoe partijen tegen ‘gaming’ aankijken. Dat zegt heel veel over hun visie in brede zin: zien ze de kansen en mogelijkheden of is gaming alleen maar ‘geweld en verslaving’. Heeft een politieke partij het over de mogelijkheden, de innovatie en vernieuwing (bijvoorbeeld van onderwijs door gaming) of heeft een partij het over de ‘gevolgen’ van geweld in games, gameverslaving en ‘terug naar de schoolbanken’.

Kijk hier welke partij het beste bij jou past.

Het boek “Liefde voor leren” van Manon Ruijters is zo’n boek waarbij ik dat dacht. Het boek beschrijft het promotieonderzoek van Manon Ruijters. Het gaat over de manieren waarop mensen leren en het is een aanrader voor elke serious game designer en eigenlijk voor IEDEREEN die in het onderwijs werkt. Zelf ben ik de afgelopen jaren betrokken geweest bij een hoop aantal (nieuwe) opleidingen, over internet, gamedesign opleidingen, mijn eigen projectmanagement school en meer recent de online gameschool, en DIEM. Je probeert dan na te denken over hoe je de stof het beste kunt aanbieden.

Ook als je een educatieve game gaat ontwerpen, of het nu een online ‘flash-voor-iedereen’ game wordt, of een meer traditioneel ‘rollen-bord-management’ game, denk je na over de vraag hoe mensen iets nieuws leren door die game.

Manon Ruijters onderscheid 5 leerstijlen:

1. Kennis verwerven (De klassieke ’schoolstijl’, bijvoorbeeld een boek van a tot z doornemen)
2. Leren in sociale setting (leren in een groep van elkaar, ervaringen uitwisselen)
3. Oefenen (details oefenen in een veilige omgeving)
4. Kunst afkijken (van een senior)
5. Exploreren (van ‘alles’ wat leren)

Mensen hebben een natuurlijke voorkeur voor 1 of meer leerstijlen. Als je in je verkeerde leerstijl moet leren, dan levert dat veel frustratie op en leert men in de regel slecht (sub-optimaal). Je kan ook een allergie hebben voor een leerstijl. Dan gaat een boek er echt niet bij je in, of sla je helemaal dicht bij een rollenspel.

Nu blijkt dat de verschillende leerstijlen vrij gelijkmatig voorkomen bij mensen. Oftewel ongeveer 20 procent van de mensen houdt van kennis verwerven, 20% van een sociale leerstijl, enzovoort. In het boek zit een test om je eigen voorkeur te bepalen.

Nu is het ook zo dat het huidige middelbare schoolonderwijs eigenlijk alleen leerstijl “Kennis verwerven” en “Oefenen” aanbiedt. Met andere woorden 60% van de jongeren krijgt onderwijs in een niet passende leerstijl! Stel je voor dat een dokter 60% van zijn patiënten misschien niet een slecht maar ook niet het goede medicijn zou voorschrijven….Zou het zo zijn dat de hoge schooluitval te maken heeft met het niet passend zijn van het onderwijs?

Engels leren met Gamemaker

Een mooi voorbeeld hiervan hoorde ik van Pauline Maas. Toen zij een workshop Gamemaker gaf op een VMBO, kwam de leraar Engels binnen omdat hij zo benieuwd was hoe zij het voor elkaar kreeg dat zijn leerlingen woorden als “width” en “height” konden onthouden, terwijl hem dat niet lukte in de les. Kennelijk was zijn leerstijl (kennisverwerven en oefenen) niet de juiste voor deze leerlingen en door het maken van games (exploreren) leerde ze deze (en andere) Engelse termen zonder moeite.

Games en in bredere zin interactieve applicaties bieden de mogelijkheid om meer leerstijlen aan te bieden en dus onderwijs voor een groter groep passend te maken (er zijn natuurlijk nog veel meer manieren om de bredere mix van leerstijlen aan te bieden, ICT is er maar eentje van). “Liefde voor leren” toont ons de mogelijkheden voor het ontwerp van onderwijs 2.0.

Inventief

Het duurde niet lang of mijn neef kwam op een van mijn hotels en kon de rekening niet betalen. Maar inventief als hij was, vroeg hij of hij een lening bij me kon afsluiten. Dat kon! Ik maakte een papiertje waarop we schreven hoeveel gulden (we deden nog de oude versie) hij me schuldig was. Niet dat hij er wat mee opschoot, want hij kon niet investeren in zijn eigen paar overgebleven straatjes.

Schuldbewijs

Dit ging een paar rondes zo verder en de hoeveelheid schuld van mijn neef aan mij liep aardig op. Tot ik opeens uitriep:”wanneer is dit spelletje nu eigenlijk afgelopen?” Mijn neef schoot in de lach en ik begreep zijn ‘bedrog’. Wat je allemaal niet kunt leren van een spel!

Hoe het afliep

Het verhaal van de schuld van mijn neef heeft twee eindes. Uiteraard kregen we een enorme ruzie over zijn schuld die hij niet aan mij kon aflossen. In het eerste scenario was ik de sterkste en dwong ik hem om mij terug te betalen. Ik stuurde wat ‘brede’ jongens op hem af en sindsdien doet hij bij mij de afwas, krijg ik 70% van zijn inkomen en moeten ook zijn kinderen bij mij de auto wassen. Nog een jaar of 10 en dan is hij van zijn schuld af, alhoewel hij natuurlijk ook rente moet betalen, dus het kan best nog een paar jaar langer duren.

In het tweede scenario was hij sterker dan ik en alhoewel ik natuurlijk recht had op mijn geld (als hardwerkende Nederlander), kreeg ik het gewoon niet. Ik rekende op mijn spaargeld, beleggingen en pensioen, maar omdat dat allemaal leningen waren aan hem, bleek ik niets te bezitten. Ik ging zelf ook failliet en moest zelfs in een doos op straat gaan wonen…

Wist u trouwens dat de gemiddelde schuld van een Amerikaan ongeveer een half miljoen dollar bedraagt (de schulden van de overheid gedeeld door alle inwoners). Overigens doen andere westerse landen het met hun schulden niet veel beter. Een westers land dat een beetje meedeed met de schuldcreatie, heeft een schuld van meer dan 5 maal zijn bruto nationaal inkomen (de Grieken, Amerikanen en anderen zelfs 8 maal. Ook Engeland, Ierland, Spanje, Portugal en nog een hele rij kunnen er wat van). Met andere woorden een land moet vijf tot acht jaar lang werken en al het verdiende geld terugbetalen voordat de schulden weer vereffend zijn. Net zoals mijn neef zijn de overheden al jaren ongedekte schuldbewijzen aan het uitgeven…aan wie?  Aan uw pensioenfonds bijvoorbeeld.

Ik denk dat veel games en serious games beter zouden slagen als er meer getest zou worden en het liefst met de doelgroep zelf. De realiteit van (gesubsidieerde) serious games projecten is dat er weinig (of geen) tijd is om games echt goed te testen. Misschien is dat omdat er soms uit een test komt dat het product (de game) niet geslaagd is, en het vraagt moed om dat onder ogen te zien. Misschien moet je je project wel helemaal omgooien, misschien wel opnieuw beginnen of misschien wel het project helemaal afblazen! Wie wil dat nou doen (en de subsidie teruggeven)? Maar met goede en tijdige tests kun je je game veel (lees:veel) beter maken.

Terug naar testen

Testen is dus belangrijk, hoe pak je dat aan. Er zijn heel veel soorten tests. Allereerst de technische tests, zoals programmeurs dat (zouden moeten) doen. Daarnaast zijn er de usability tests: hoe goed is de game te spelen? En dan is er nog zoiets als ‘fun’. Een game is misschien goed te bedienen, maar is de game uitdagend genoeg (of misschien juist te frustrerend)?

Punt is dat je als maker van de game deze usability en fun tests zelf niet kunt doen. Je zit als programmeur of designer maanden achter je game-in-ontwikkeling en dat betekent dat je precies weet hoe de game werkt, waar de verrassingen zitten en wat de bedoeling is van je game. Maar een frisse gebruiker van je game weet dat niet! Reken er maar op dat hij of zij dingen in je game anders ziet en ervaart dan dat jij ze als ontwerper bedoelt hebt.

Technieken om te testen staan beschreven in het boek Evaluating Children’S Interactive Products dat ik alle gamedesingers en gametesters van harte kan aanbevelen. Gebruik je wel of niet vragenlijsten, hoe zit het met video-opnames en ethische vraagstukken (testen bij jonge kinderen, veiligheid)? In de Gamescool behandelen we het testen van games uitvoerig, omdat als je games goed kunt testen, je ze ook beter kunt ontwerpen. We doen dat op basis van de SEEM methode (Stuctured Expert Evaluation Method), ontwikkeld door de TUE en beschreven in bovenstaand boek. Die methode hebben we wat aangevuld met een aantal vragen die gaan over de fun van een game, terug te vinden in het boek A theory of fun.

De vragen lijst

Eigenlijk is het best simpel om een eerste oordeel over een game te vellen. Als je op een van onderstaande vragen een negatief antwoord krijgt, is dat een duidelijke indicatie dat het spel een probleem heeft:

1. Is het doel (van het spel) duidelijk?
2. Is het ‘fun’ om dat doel te bereiken? Zijn er voldoende verschillende uitdagingen?
3. Is het duidelijk welke acties een speler moet uitvoeren om dat doel te bereiken?
4. Is het ‘fun’ om die acties uit te voeren? Kan de speler veel verschillende strategieën toepassen? Is er niet een winnende strategie?
5. Zijn deze acties gemakkelijk uit te voeren? Zijn deze acties niet saai op den duur? Worden spelers uitgedaagd om nieuwe acties te proberen?
6. Is de navigatie binnen de game duidelijk?
7. Is de uitgang van de (sub)game makkelijk te vinden?
8. Is er snel genoeg progressie naar het doel?
9. Zijn de beloningen in het spel in verhouding met de moeite die je moet doen om het doel te bereiken? Kunnen ervaren spelers niet heel gemakkelijk winnen van beginnende spelers?
10. Is de feedback (zowel positief als negatief) die een speler krijgt motiverend? Is de reactie van het spel op de speler niet steeds hetzelfde?
11. Is de game vrij van bugs (fouten)?

Ik heb samen met mijn zoon een aantal games gespeeld, die bedoel zijn voor kinderen in de leeftijd 4-7. In de video van zie je dat de bediening van games voor die doelgroep vaak matig is (dat zal veel verbeteren met touchscreens, speciaal voor die doelgroep). Voor de wakkere kijker, ook zit er een prijswinnende game in voor jonge kinderen. Kijk wat hij ervan vond (en waarom):

Als je trouwens als gametester games wilt uitproberen, op het prikbord van de gamesmaken startpagina staan geregeld oproepen voor gametesters.

1 oktober gaat de volgende groep docenten van start! Meer info over meedoen, klik hier.Kaart het nu alvast aan bij je schoolmanagement.

Het boek is in veel media beschreven, en op de site bij het boek is er een mooi overzicht van gemaakt. Het is wel weer ontnuchterend hoe sommige pers omgaat met feiten, zo las ik -in notabene de kwaliteitskrant NRC- dat mijn vriendin een keizersnee had bij de bevalling van onze zoon. Gelijk maar even gebeld, want ik had daar niets van gemerkt bij de bevalling. Zij ook niet, we konden ook geen litteken ontdekken. Maar deze kleine uitglijder daargelaten fijn dat het boek zoveel aandacht krijgt.

De mooiste tijd van je leven

(De volgende keer schrijf ik weer over gamedesign, beloofd !)