40 jaar is een gevaarlijke leeftijd
Mijn afstudeerbegeleider aan de TUE zei op een gegeven moment tegen ons studenten: wat je nu leert (over energiemanagement) is vooral van belang als jullie dadelijk 40 worden. Dan zijn jullie pas echt gevaarlijk (lees machtig). En zo is het: de (meeste) babyboomers en ouderen snappen niets van de milieuproblemen. Zij scheiden hooguit braaf hun afval maar veel verder gaat het niet. Zij zullen ook niet zo veel last meer hebben van klimaatverandering of grondstoffenschaarste, alhoewel als zij de 80 of 90 halen zou het wel eens zo kunnen uitpakken dat er geen aardgas meer is om hun bejaardentehuis te verwarmen.

De generatie die nu aan de macht komt (de veertigers) heeft gelukkig meer besef van de ernstige problemen op gebied van klimaatverandering en onze beperkte voorraden fossiele energie (aardolie en aardgas) en dat komt zeker door het onderwijs wat wij veertigers destijds hebben gehad.

De volgende generatie veertigers zal nog bewuster zijn en bereid om te handelen en dat begint nu op de scholen en universiteiten. Goed onderwijs begint met goede voorbeelden. Je kan niet in de les vertellen hoe belangrijk energiebesparing is en vervolgens in de school in allemaal lege lokalen het licht laten branden. Dus het milieu- en energiebeleid van de school zelf is erg belangrijk. Zie bijvoorbeeld mijn blog over computerlokalen en energiegebruik. Maar er is veel meer te winnen. Wat dacht je van zonneboilers voor de verwarming van douchewater in combinatie met warmtewisselaars waarbij het koude douchewater wordt voorverwarmd met warm water dat anders zo het riool in zou stromen. Of het ophangen van een energiespiegel in de hal van de school, waarop het energiegebruik wordt gemeten. Motiveert enorm om de verlichting uit te doen in ongebruikte lokalen. Waarom de kachel niet een graadje lager (elke graad scheelt 8% op je verbruik en is ook veel gezonder dan de kleffe 20-21 graden).

Energiegames:
Deze blog gaat (voornamelijk) over serious games, dus laat ik met tot dat gebied beperken. Hieronder een aantal games die wellicht onderdeel zouden kunnen zijn van een les over duurzaamheid:

- Energy Hog
- Een hele lijst van energie en klimaatgames ooit uitgezocht voor een project
- Diverse initiatieven op school van onze zuiderburen
- Veel materiaal van kennisnet over milieu
- Science online

Nou ja, wie zoekt, zal heel veel materiaal vinden om de volgende generatie anders te laten denken. Het is belangrijk! Maar het belangrijkste is het rolmodel dat we zelf als docenten en schoolbestuurders spelen voor de volgende generatie.

Dit was mijn laatste bijdrage in het kader van de global action day 2009.

Electriciteitsmonsters
PC’s zijn echte energievreters. Een PC gebruikt al snel 80 Watt (vaak nog meer) en een beeldscherm erbij ook nog eens 60 Watt, maar systemen van 400 Watt komen ook voor! Gelukkig worden nieuwe computers steeds energiezuiniger, maar dan nog gebruiken ze veel elektriciteit. Punt daarbij is dat de computers op scholen de meeste tijd niets staan te doen. Soms zijn ze zo ingesteld dat ze na een paar minuten in ‘slaapstand’ gaan, maar vaak blijven ze dan nog steeds veel stroom gebruiken. Iets minder dan in actieve stand maar vaak nog wel een wattje of 10-140 (!!!). De stroom die computers en monitoren gebruiken wordt omgezet in warmte en die moet ook nog eens weggekoeld worden door de airco, wat nog eens een berg energie kost. Even voor je beeld een computersysteem dat 200 Watt gebruikt stoot elke 5 uur ongeveer 700 gram CO2 uit, iets meer dan een kilo per dag!

Wat kan je als school daaraan doen:

1. Stel de PC’s en de monitoren zo in dat ze in slaapstand gaan bij niet gebruik, maar als dit langer is dan zeg 10 minuten, schakel dan de boel helemaal uit.Het is belachelijk, maar veel monitoren gebruiken in slaapstand nog steeds 20-30 Watt, dat is toch een stuk of 5 spaarlampen wat mensen dan elke nacht laten branden, omdat ze er niet aan denken de knop in te drukken en de boel uit te schakelen.

2. Schakel sofware in die alle PC’s in het computernetwerk in een computerlokaal in een keer uitzet. Dit voorkomt dat de machines maar aan blijven staan als mensen klaar zijn met de les of nachten lang aan blijven.

3. Geef richtlijnen aan de computerdocenten en beheerders over het toepassen van punt 1 en punt 2. Zo geef je ook het goede voorbeeld aan leerlingen en studenten.

4.Beperk het aantal PC’s. In de nieuwe bibliotheek van Amsterdam staan een stuk of 200 PC’s en Imac’s. Harstikke mooi natuurlijk (vooral de Apples) maar eigenlijk echt niet nodig. De meeste PC’s worden alleen gebruikt voor een beetje surfen en tekstverwerking (en dergelijke). De huidige PC’s zijn veel te krachtig voor zulke taken en wat je kan doen is meerdere gebruikers laten werken op 1 PC. Je sluit dan 4 monitoren en vier toetsenborden aan op 1 machine en iedereen heeft zijn eigen stukje op de machine (virtualisatie). Je merkt er als gebruiker niets van. Gevolg: de hoeveelheid benodigde elektriciteit daalt met 75% en ook je aanschafkosten dalen met 75%! Als de openbare bibliotheek dat gedaan had met 100 machines, dan zou dat een besparing opgeleverd hebben van 75 maal 1000 euro aanschafkosten = 75.000 euro en een stroombesparing van 10 uur per dag maal 150 watt maal 75 machines = 112kWu per dag. Levert een kosten besparing op van 25 euro per dag, oftwel 7500 euro per jaar. Kan je toch een leuk feestje van organiseren. Ik verwacht trouwens dat de electriciteitsprijzen de komende jaren minstens zullen verdrievoudigen en dan worden deze bedragen nog veel hoger. U mag zelf de rekensom maken.

5. De serverruimte. In de serverruimte staan een hoop machines op een kluitje en die produceren een hoop warmte. Vroeger dacht men dat die ruimtes heel koel moesten zijn omdat de computers anders stuk zouden gaan. Dat is helemaal niet waar. De computers kunnen prima tegen een graadje of dertig (of zelfs hoger). Geen enkel probleem. Dus zet die koeling uit. Of beter nog, kijk of je die warmte kunt gebruiken. Zoals bij kassen in Noordholland.

6. Koop voortaan nog uitsluitend energiezuinige apparatuur (PC’s, monitoren, printers, beamer, etc.) . Let er op bij de aanschaf en vraag er expliciet naar bij u leveranciers. Dit is een kleine moeite maar het levert een jarenlange besparing op. Bovendien zet het de producenten van dit soort machines aan het werk om nog zuiniger apparatuur te ontwikkelen.

7. Hang een energiespiegel op die docenten en scholieren bewust maakt van hun energiegebruik. En dat het energiegebruik gewoon doorgaat, terwijl zij niet in de klas zitten als ze de boel aan laten staan.

In de documuntaire Inconvenient Truth merkt Al Gore op dat de klimaatcrisis vooral een spirituele crisis is. Of dat waar is, dat kan ik niet beoordelen, maar het probleem gaat inderdaad veel verder dan een technologisch-economisch probleem. Het gaat veel dieper dan een paar spaarlampen en hybride auto’s. Laten we zeggen dat het op zijn minst ook een cultureel probleem is. De huidige (westerse) cultuur van meer, vaker en sneller.

We willen best wel een paar spaalampen indraaien, of zelfs een prius gaan rijden in plaats van een SUV, ook een dagje geen vlees willen de meeste wel doen, maar het moet ‘niet te gek worden’. Het beeld dat we zouden moeten leven zonder auto, zonder vliegvakanties, 1 x vlees per week in plaats van elke dag en met zijn vieren op 100 vierkante meter in plaats van elke jup zijn eigen appartement doet ons huiveren. Dat is terug in de tijd, dat is hoe onze ouders en grootouders leefden.

Maar hoe erg zou een soberder levensstijl zijn? Dat onderzoekt Tom Hodginkson in zijn boek “leve de vrijheid” . Hij kijkt daarbij vooral naar hoe mensen de afgelopen eeuwen leefden, vanaf de middeleeuwen. Met name na de reformatie en de industrialisatie is het misgegaan. De cultuur is steeds individueler geworden, het idee van controle toegenomen. We hebben geen god meer nodig en ook elkaar hebben we eigenlijk niet meer nodig.

En doelmatigheid. De mens is steeds meer een productiemiddel geworden met als beloning een stroom van consumptiegoederen. Vergeet niet dat Henry Ford zijn arbeiders niet aan het werk kreeg, totdat hij ze beloofde dat ze ook konden ‘sparen’ voor hun eigen T-ford. Daarbij moesten de vrouwen wel de fabriek uit en thuis zitten, zorgen voor man en de volgende generatie Ford-werknemers . Een ander gevolg was dat in Zuid-Amerika de indianen uitgemoord werden en van hun dorpen verdreven omdat de rubber uit hun bomen nodig was voor de massaproductie van de banden van T-Fords.

De huidige economie is niet duurzaam, het kan ook niet lang meer zo verder gaan. Maar het is ook voor ons (rijke) westerlingen die meer van de voordelen genieten dan mensen in andere delen van de wereld niet leuk. De stress, de verplichtte leefschema’s en de pseudo-ervaringen eisen hun tol. Mensen roepen wel dat ze hun baan leuk vinden, maar na een paar borrels – als de meesten eerlijker worden – geven ze toe dat ze hun baan haten. Waarom zou er zo veel weerstand zijn tegen het doorwerken tot 67 als mensen hun werk ‘zo leuk’ zouden vinden? De in Nederland jaarlijks verkochte hoeveelheid maagtabletten tegen stress en pillen tegen depressie zijn ook een indicatie dat er ergens iets niet klopt.

Stress en haast, zelfs als je een vriend wilt zien moet je een afspraak maken voor over twee weken. We zijn rijk, maar we leven ook in een mechanische cultuur gericht op productie en prestatie. Vastgeklonken door hoop op een carrière of de last van een (hypotheek-)schuld. Gek toch, als je bedenkt dat een horige uit de middeleeuwen – aldus Tom Hodgkinson – maar 1 dag per week hoefde te werken voor zijn heer en de rest van de tijd vrij had voor zichzelf, zijn familie en zijn dorpsgenoten. Zo staat het boek ‘leve de vrijheid’ vol met voorbeelden hoe we ooit (en nog niet zo lang geleden) anders leefden, toen we nog niet zo geobsedeerd waren door controle, hygiëne en ons individu. En vooral anders dachten over zaken. Teruggrijpend op ons verleden komt Hodgkinson met een aantal tips en aanbevelingen variërend van het beginnen met een volkstuin tot en met tips om schuldenvrij te leven of uit de greep te blijven van de grote bedrijven en overheidsinstellingen en hun zucht naar informatie over jou. En andere denkbeelden: is die (vlieg-) vakantie nou echt zo leuk? Waarom gereformeerde mensen meer last hebben van perfectiedrang dan katholieken (of boedhisten)? Waarom samen veel leuker is dan alles alleen? Dat theedrinken toch echt veel beter is dan koffiedrinken. Tot en met de voordelen van een (niet al te grote) oliecrisis.

Je moet een soepele geest bezitten om het boek te waarderen, soms draaft Hodgkinson door en zijn toon is zonder meer die van een predikant (maar daar hou ik wel van als ik het met iemand eens kan zijn). Hij geeft wel een ander perspectief, dat het misschien niet zo erg is om minder rijk te zijn of geen auto meer te hebben. Een ander perspectief op die andere economie die binnenkort onvermijdbaar zal zijn voor ons allen. En dat gaat verder dan spaarlampen!

Leve de vrijheid
Tom Hodgkinson

FishMiles

Studenten van de HKU hebben in opdracht van Innovatienetwerk een game gemaakt die kijkt naar met name de fishmiles, de afstand waarover wij vis vervoeren van vangst naar consument, maar ook naar andere milieuaspecten van vis eten. De vraag bij het ontwerpen van serious games is vaak: hoe bereiken we de doelgroep? In dit geval is de doelgroep gekozen: vrouwen van boven de 25 jaar. Zij bepalen in grote mate wat er in Nederland op tafel komt (zucht emancipatie zucht). Deze vrouwen spelen ook games, maar vooral casual games. Zylom heeft een gameportal speciaal voor deze doelgroep gemaakt.

Binnen dat genre hebben de studenten Go Get it Yourself gemaakt, een game waarin je als man of vrouw (Bas of Rebecca) zelf je vis moet gaan halen en dan er achter komt wat er allemaal mis is met (bepaalde) vis.

Ik hoop van harte dat de boodschap achter deze game veel vrouwen bereikt (eigenlijk zou het ook inkoopmanagers van supermarkten en restaurants moeten bereiken, maar dat zijn vast weer mannen (zucht emancipatie zucht). Minstens zo interessant is de vraag of en hoe de boodschap overkomt. Spelen dames uit de doelgroep deze game, pakken ze de boodschap op en veranderen ze hun inkoop van eten?

Speel de game hier.

Het is dus zonde van het geld om nu te blijven investeren in de verouderde economie (lees snelwegen, luchthavens), gelukkig is een deel van het pakket maatregelen van de overheid ook bedoeld voor het versneld aanleggen van spoor en windmolens.

Maar deze weblog gaat over games en niet over energie. Ik zat te denken, kunnen we Simcity niet gebruiken om te laten zien wat er gebeurt met een stad of gebied als er veel minder fossiele brandstoffen zijn? Wat er gebeurt met vervoersstromen als de benzine met gemiddeld 20% per jaar stijgt en er geen alternatieven zijn? Waar we ons voedsel vandaan halen als vervoer over de weg komt stil te liggen en wat we moeten doen met al die mensen die niet meer naar hun werk kunnen en waarschijnlijk hun baan verliezen (nog meer snelwegen aanleggen?)

Mijn goede voornemens voor 2009:

1. Ik doe al mijn gloeilampen de deur uit. Met name door allerlei nieuwe ledlampen kan ik ook spiegelbol gloeilampen, insteek armaturen, mini-halogeen lampjes vervangen met leds. Verkrijgbaar bij Conrad, maar beter om ze bij een lokale lampenwinkel te kopen (steun de kleine ondernemers).

2. Ik stap over op een leverancier die daadwerkelijk alleen maar groene stroom levert: GreenChoice. Het is natuurlijk hartstikke goed dat Nuon, Eon en andere leveranciers ook iets doen met windenergie, maar als ze daarnaast ook allemaal nieuwe kolencentrales willen bouwen, dan schieten we natuurlijk niets op. Ik zat bij RWE, die nu Essent wil overnemen en die maakt het helemaal bont. Ze stoten alleen maar meer CO2 uit, zowel absoluut als relatief. Dus blij dat ik weg ben bij dat bedrijf!

3. Ik ga al mijn CO2 uitstoot uitrekenen in dit jaar (door energiegebruik en vervoer) en ga dit compenseren door te investeren in windmolens. Ik zorg ervoor dat mijn windmolen mijn stroom voor mijn treinreizen opwekt. Ik ga ook een vliegreis maken dit jaar. Nog even kijken hoe ik die ga compenseren.

4. Ik wissel van bank. Ik ben al 35 jaar klant bij de Postbank maar nu is het tijd om over te stappen naar een bank die rekening houdt met het milieu (en andere belangrijke zaken). Ik ben niet rijk, maar hoe dan ook wil ik niet dat mijn spaargeld gebruikt wordt voor mijnbouw, ontbossing of investering in energieverslindende bedrijven. Gelukkig zijn er in Nederland twee banken die wel veel doen en niet zomaar je geld in milieuschade investeren: de Asnbank en Triodos . Asnbank komt in februari met een betaalrekening. Triodos heeft er al een. En ook zakelijke klanten kunnen er een rekening openen.

5. Ik investeer zelf in windmolens op zee. Of misschien wordt ik lid van een windenergievereniging.

6. Ik doe minimaal 1 mileuproject per jaar. Vorig jaar heb ik met HKU studenten klimaat- (voorlichting en gedragsveranderings-)games gemaakt. Dit jaar ga ik wederom met HKU studenten aan de slag om games te maken over transport van voedsel.

Het schijnt te helpen als je je voornemens deelt. Nu moet ik wel, iedereen weet het! Als ik een voornemen heb uitgevoerd, laat ik het weten.

Ik moet zeggen dat ik erg onder de indruk was (nog steeds ben) over de resultaten. Het is nog steeds de vraag hoe we goede educatieve games moeten ontwerpen, en bij een lastig onderwerp als klimaatverandering en dan ook nog eens op het vlak van gedragsverandering (!) zijn de studenten er goed in geslaagd met (in mijn ogen) kansrijke concepten en ontwerpen.

Energie en rijkdom gaan hand in hand. Hoe meer energie hoe rijker en vice versa. Maar er geldt nog iets, verreweg de meeste energie die we gebruiken komt uit fossiele brandstoffen en klimaatverandering die daardoor ontstaat veroorzaakt enorme armoede. Neem nou gisteren de biefstuk crisis in Argentinië door de ernstigste droogte in 100 jaar. De zorg is dat in vele landen de voedselopbrengsten van landbouw met wel 50% teruglopen door de klimaatverandering en dat is al in 2020! We kunnen veel doen en met de komende politieke ommezwaai in het meest vervuilende land ter wereld verwacht ik een nieuwe impuls tegen klimaatverandering. De weg naar een CO2 neutrale wereld is wel nog lang en daar kunnen serious games een rol in spelen.

Milieugames

Ik ben daarom ook heel trots op een project dat 60 studenten aan de HKU doen. Zij zijn bezig 9 games tegen klimaatverandering te ontwikkelen. De serious games dienen als middel om die mensen te bereiken waarbij de klimaatboodschap normaal gesproken niet aankomt. Er zitten trainingsgames bij voor bedrijven, games over onze levensstijl, games speciaal voor de laatste cynici, games die verschillende scenario’s van de toekomst schetsen en games die waarschuwen tegen populisme en games voor speciale doelgroepen (maar dat hou ik nog even geheim!). Je kan dit klimaat game project volgen via deze link  De studenten hebben zich in het begin van het project helemaal ingewerkt in de complexe materie van energiegebruik en klimaatverandering. Uiteraard begon het met de documentaire van Al Gore (nog niet gezien? toch doen hoor!), en omdat die documentaire inmiddels al drie jaar oud is ook de update ervan hebben we bekeken:

Minstens net zo interessant was de lezing van Rembrandt Koppelaar, van Peakoil Nederland

(als het venster niet goed werkt kan je de video over energievoorraden ook hier volgen)

Het laatste stuk van de video is niet gelukt omdat – hoe toepasselijk – de batterij van de camera leeg was. In de lezing van Rembrandt ging hij in op de voorraden energie. Als je je druk maakt over de kredietcrisis, je pensioen, je hypotheek,  je beleggingen, je baan of je toekomst in het algemeen, dan moet je dit eens nader bekijken want de huidige financiële crisis is maar een pietepeuterig klein probleempje vergeleken met de energiecrisis die ons te wachten staat (wij zelf dus en niet de volgende generatie(s), die ook). Een paar punten uit de lezing: Er is nog wel olie voor honderden jaren, maar er is steeds minder olie beschikbaar. Na 2012 wordt er al schaarste verwacht, puur vanwege het feit dat er steeds meer energie gebruikt wordt en steeds minder olie opgepompt kan worden.  Ander punt wat me opviel: Denemarken wekt 40% van de elektriciteit op met windmolens, binnenkort 50%. Hierdoor zijn de energiekosten in Denemarken met gemiddeld 50 euro per gezin per jaar gedaald ! Waarom doen we dat in Nederland niet, denk ik dan gelijk. Kernenergie tenslotte is, als je dat al wil, niet een oplossing voor de korte termijn. Er is maar een bedrijf ter wereld dat reactorvaten maakt uit een stuk. We willen in het westen geen reactorvaten meer die in elkaar zijn gelast (in China doen ze dat wel, maar daar mengen ze de melk ook met andere zaken). Dit Japanse bedrijf van reactorvaten neemt geen nieuwe opdrachten aan tot 2017. Dan kan je weer bestellen en dan duurt het nog een paar jaar. Dus, voor die tijd heeft het geen zin om te praten over nieuwe kernreactoren.

Rembrand sprak ook over elektrische auto’s (“die komen er zeker en zijn een stuk zuiniger dan benzine-auto’s”), over perslucht-auto’s (“interessant concept, laten we hopen dat het lukt”) en over waterstof (“totaal niet rendabel, behalve misschien voor lange afstand scheepvaart”).  De peakoil voor gamedesign studenten powerpoints van de presentatie zijn hier te downloaden en kijk ook eens op www.peakoil.nl of lees het boek van Rembrandt Koppelaar en Willem Middelkoop:
 
 
De permanente oliecrisis
W. Middelkoop & Koppelaar, R.

Rembrandt drukte de studenten op het hart dat alle energieverandering mogelijk is, maar dat het waarschijnlijk vooral een psychologisch probleem is. We hechten nu eenmaal aan gewoontes, zelfs als die gewoontes slecht voor ons zijn. Daarmee kom ik op het laatste punt van mijn blog voor action day: wat kan jij als lezer doen? Ik ga niet de gebruikelijke tips geven, dat je spaarlampen moet gebruiken enzo, als je dat nu nog niet doet, dan loop je wel een beetje achter hoor Maar voor wie inderdaad nog een beetje achterloopt, kijk bijvoorbeeld op milieucentraal voor vele energiebesparende tips.

Goed, mijn tips:

1. Let bij alles wat je koopt op het energiegebruik. Neem nou als voorbeeld een router. De Fritzbox router als voorbeeld, heeft een knopje achterop waarmee je de wireless uit kan zetten, als je niet internet. Je wireless de hele tijd aanlaten kost een hoop stroom. 

2. Ga naar een andere bank. In deze tijd van de kredietcrisis sowieso misschien een goed idee. Er zijn banken die niet op vervuiling letten bij het geld dat ze beheren. Dus als jij ergens wat spaargeld hebt staan, dan belegt die bank dat in een bedrijf, zonder na te denken of dat bedrijf misschien wel heel veel CO2 uitstoot. Er zijn ook banken die dat wel doen: www.asnbank.nl en www.triodos.nl . Ik ga het zelf ook doen. Het is even een overstap, maar binnenkort zit ik niet meer bij de postbank maar bij een van bovenstaande banken met mijn rekeningen.

3. Koop geen spaarlampen koop ledlampen.  Ledlampen zijn nog zuiniger en gaan veel langer mee dan spaarlampen. Een ledlamp gebruikt maar tussen de anderhalf en drie en een halve watt, spaarlampen tussen de 5 en 15 en gloeilampen tussen de 25 en 100 watt. Led lampen kan je onder andere krijgen bij Conrad. Ze kosten tussen de 10 en 30 euro maar zijn toch -als je alles doorrekent- voordeliger dan spaarlampen. Let wel goed op sommige led lampen geven weinig licht en zijn alleen bedoeld als decoratie. Andere ledlampen geven een nogal blauw licht. Kies als je dat niet wilt voor ‘warm white’ led lampen. Het goede van led lampen is dat je ze voor allerlei armaturen hebt. Bijvoorbeeld deze:

en nog een hele hoop andere kleine fittingen. Elke gloeilamp die je laat zitten kost je 15 euro per jaar aan onnodige stroomkosten!

4. Maak je internetgebruik groen! Stap over op groene internet leveranciers. Ik zit bij XS4all voor mijn internetverbindingen en bij Strato voor de hosting van mijn sites (o.a. deze blog). Beide bedrijven werken klimaatneutraal. Dus bij mijn websites komt geen CO2 vrij!

5. Ga thuis aan de slag maar vooral ook op je werk. Vorm een groepje een pak de energieverslinders op je werk aan. Bij HP worden wereldwijd workshops gehouden om bij HP het energiegebruik terug te dringen. Kijk naar apparaten die onnodig aanstaan, kijk naar de spullen die je inkoopt (waarom niet met milieukeur), kijk naar je vervoersbeleid van personeel (thuiswerken is goed) en praat met je leveranciers over energie en milieu. Samen hebben jullie waarschijnlijk prachtige ideeën.

6. Hou je jaarlijkse CO2 uitstoot bij en stel jezelf een doel (‘elk jaar 10% minder’). Op het web zijn diverse CO2 calculatoren te vinden waarmee je jaarlijkse uitstoot kunt bijhouden. Doe het thuis en op je bedrijf.

7. Ga je eigen energie opwekken. Plaats zonnecellen, een zonneboiler of een eigen windmolen. Als je echt geen windmolen op je eigen flatje kunt zetten, bouw dan een windmolen samen met anderen. Is ook voordelig trouwens!
Fijne dag!

[EDIT]

8. Teken de actie klimaatwet.nu. Bij meer dan honderdtwintigduizend handtekeningen gaat dit burgerinitiatief besproken worden in de tweede kamer. Meer dan 89% van de Nederlanders vindt dat er door de regering veel meer tegen klimaatverandering gedaan moet worden. Laat je stem horen in de kamer! Teken hieronder:

PS. In december zijn de klimaatgames klaar. Via deze blog hou ik jullie op de hoogte. Als je meer wilt weten over het klimaatgame project, neem contact op.